ചാണക്യ നീതി – ദ്വാദശോഽധ്യായഃ

chanakya neethi chapter 12 in malayalam

സാനംദം സദനം സുതാസ്തു സുധിയഃ കാംതാ പ്രിയാലാപിനീ
ഇച്ഛാപൂര്തിധനം സ്വയോഷിതി രതിഃ സ്വാജ്ഞാപരാഃ സേവകാഃ ।
ആതിഥ്യം ശിവപൂജനം പ്രതിദിനം മിഷ്ടാന്നപാനം ഗൃഹേ
സാധോഃ സംഗമുപാസതേ ച സതതം ധന്യോ ഗൃഹസ്ഥാശ്രമഃ ॥ 01 ॥

ആര്തേഷു വിപ്രേഷു ദയാന്വിതശ്ച
യച്ഛ്രദ്ധയാ സ്വല്പമുപൈതി ദാനമ് ।
അനംതപാരമുപൈതി രാജന്
യദ്ദീയതേ തന്ന ലഭേദ്ദ്വിജേഭ്യഃ ॥ 02 ॥

ദാക്ഷിണ്യം സ്വജനേ ദയാ പരജനേ ശാഠ്യം സദാ ദുര്ജനേ
പ്രീതിഃ സാധുജനേ സ്മയഃ ഖലജനേ വിദ്വജ്ജനേ ചാര്ജവമ് ।
ശൌര്യം ശത്രുജനേ ക്ഷമാ ഗുരുജനേ നാരീജനേ ധൂര്തതാ
ഇത്ഥം യേ പുരുഷാ കലാസു കുശലാസ്തേഷ്വേവ ലോകസ്ഥിതിഃ ॥ 03 ॥

ഹസ്തൌ ദാനവിവര്ജിതൌ ശ്രുതിപുടൌ സാരസ്വതദ്രോഹിണൌ
നേത്രേ സാധുവിലോകനേന രഹിതേ പാദൌ ന തീര്ഥം ഗതൌ ।
അന്യായാര്ജിതവിത്തപൂര്ണമുദരം ഗർവേണ തുംഗം ശിരോ
രേ രേ ജംബുക മുംച മുംച സഹസാ നീചം സുനിംദ്യം വപുഃ ॥ 04 ॥

യേഷാം ശ്രീമദ്യശോദാസുതപദകമലേ നാസ്തി ഭക്തിര്നരാണാം
യേഷാമാഭീരകന്യാപ്രിയഗുണകഥനേ നാനുരക്താ രസജ്ഞാ ।
യേഷാം ശ്രീകൃഷ്ണലീലാലലിതരസകഥാസാദരൌ നൈവ കര്ണൌ
ധിക് താന് ധിക് താന് ധിഗേതാന് കഥയതി സതതം കീര്തനസ്ഥോ മൃദംഗഃ ॥ 05 ॥

പത്രം നൈവ യദാ കരീലവിടപേ ദോഷോ വസംതസ്യ കിം
നോലൂകോഽപ്യവലോകതേ യദി ദിവാ സൂര്യസ്യ കിം ദൂഷണമ് ।
വര്ഷാ നൈവ പതംതി ചാതകമുഖേ മേഘസ്യ കിം ദൂഷണം
യത്പൂർവം വിധിനാ ലലാടലിഖിതം തന്മാര്ജിതും കഃ ക്ഷമഃ ॥ 06 ॥

സത്സംഗാദ്ഭവതി ഹി സാധുനാ ഖലാനാം
സാധൂനാം ന ഹി ഖലസംഗതഃ ഖലത്വമ് ।
ആമോദം കുസുമഭവം മൃദേവ ധത്തേ
മൃദ്ഗംധം നഹി കുസുമാനി ധാരയംതി ॥ 07 ॥

സാധൂനാം ദര്ശനം പുണ്യം തീര്ഥഭൂതാ ഹി സാധവഃ ।
കാലേന ഫലതേ തീര്ഥം സദ്യഃ സാധുസമാഗമഃ ॥ 08 ॥

വിപ്രാസ്മിന്നഗരേ മഹാന്കഥയ കസ്താലദ്രുമാണാം ഗണഃ
കോ ദാതാ രജകോ ദദാതി വസനം പ്രാതര്ഗൃഹീത്വാ നിശി ।
കോ ദക്ഷഃ പരവിത്തദാരഹരണേ സർവോഽപി ദക്ഷോ ജനഃ
കസ്മാജ്ജീവസി ഹേ സഖേ വിഷകൃമിന്യായേന ജീവാമ്യഹമ് ॥ 09 ॥

ന വിപ്രപാദോദകകര്ദമാണി
ന വേദശാസ്ത്രധ്വനിഗര്ജിതാനി ।
സ്വാഹാസ്വധാകാരവിവര്ജിതാനി
ശ്മശാനതുല്യാനി ഗൃഹാണി താനി ॥ 10 ॥

സത്യം മാതാ പിതാ ജ്ഞാനം ധര്മോ ഭ്രാതാ ദയാ സഖാ ।
ശാംതിഃ പത്നീ ക്ഷമാ പുത്രഃ ഷഡേതേ മമ ബാംധവാഃ ॥ 11 ॥

അനിത്യാനി ശരീരാണി വിഭവോ നൈവ ശാശ്വതഃ ।
നിത്യം സംനിഹിതോ മൃത്യുഃ കര്തവ്യോ ധര്മസംഗ്രഹഃ ॥ 12 ॥

നിമംത്രോത്സവാ വിപ്രാ ഗാവോ നവതൃണോത്സവാഃ ।
പത്യുത്സാഹയുതാ ഭാര്യാ അഹം കൃഷ്ണചരണോത്സവഃ ॥ 13 ॥

മാതൃവത്പരദാരേഷു പരദ്രവ്യേഷു ലോഷ്ട്രവത് ।
ആത്മവത്സർവഭൂതേഷു യഃ പശ്യതി സ പംഡിതഃ ॥ 14 ॥

ധര്മേ തത്പരതാ മുഖേ മധുരതാ ദാനേ സമുത്സാഹതാ
മിത്രേഽവംചകതാ ഗുരൌ വിനയതാ ചിത്തേഽതിമഭീരതാ ।
ആചാരേ ശുചിതാ ഗുണേ രസികതാ ശാസ്ത്രേഷു വിജ്ഞാനതാ
രൂപേ സുംദരതാ ശിവേ ഭജനതാ ത്വയ്യസ്തി ഭോ രാഘവ ॥ 15 ॥

കാഷ്ഠം കല്പതരുഃ സുമേരുചലശ്ചിംതാമണിഃ പ്രസ്തരഃ
സൂര്യാസ്തീവ്രകരഃ ശശീ ക്ഷയകരഃ ക്ഷാരോ ഹി വാരാം നിധിഃ ।
കാമോ നഷ്ടതനുർവലിര്ദിതിസുതോ നിത്യം പശുഃ കാമഗൌ-
ര്നൈതാംസ്തേ തുലയാമി ഭോ രഘുപതേ കസ്യോപമാ ദീയതേ ॥ 16 ॥

വിദ്യാ മിത്രം പ്രവാസേ ച ഭാര്യാ മിത്രം ഗൃഹേഷു ച ।
വ്യാധിതസ്യൌഷധം മിത്രം ധര്മോ മിത്രം മൃതസ്യ ച ॥ 17 ॥

വിനയം രാജപുത്രേഭ്യഃ പംഡിതേഭ്യഃ സുഭാഷിതമ് ।
അനൃതം ദ്യൂതകാരേഭ്യഃ സ്ത്രീഭ്യഃ ശിക്ഷേത കൈതവമ് ॥ 18 ॥

അനാലോക്യ വ്യയം കര്താ അനാഥഃ കലഹപ്രിയഃ ।
ആതുരഃ സർവക്ഷേത്രേഷു നരഃ ശീഘ്രം വിനശ്യതി ॥ 19 ॥

നാഹാരം ചിംതയേത്പ്രാജ്ഞോ ധര്മമേകം ഹി ചിംതയേത് ।
ആഹാരോ ഹി മനുഷ്യാണാം ജന്മനാ സഹ ജായതേ ॥ 20 ॥

ധനധാന്യപ്രയോഗേഷു വിദ്യാസംഗ്രഹണേ തഥാ ।
ആഹാരേ വ്യവഹാരേ ച ത്യക്തലജ്ജഃ സുഖീ ഭവേത് ॥ 21 ॥

ജലബിംദുനിപാതേന ക്രമശഃ പൂര്യതേ ഘടഃ ।
സ ഹേതുഃ സർവവിദ്യാനാം ധര്മസ്യ ച ധനസ്യ ച ॥ 22 ॥

വയസഃ പരിണാമേഽപി യഃ ഖലഃ ഖല ഏവ സഃ ।
സംപക്വമപി മാധുര്യം നോപയാതീംദ്രവാരുണമ് ॥ 23 ॥

chanakya neethi chapter 12 in malayalam