શ્રી પુરુષોત્તમ સહસ્ર નામ સ્તોત્રમ્

sree purushottama sahasra nama stotram in gujarati

વિનિયોગઃ
પુરાણપુરુષો વિષ્ણુઃ પુરુષોત્તમ ઉચ્યતે ।
નામ્નાં સહસ્રં વક્ષ્યામિ તસ્ય ભાગવતોદ્ધૃતમ્ ॥ 1॥

યસ્ય પ્રસાદાદ્વાગીશાઃ પ્રજેશા વિભવોન્નતાઃ ।
ક્ષુદ્રા અપિ ભવંત્યાશુ શ્રીકૃષ્ણં તં નતોઽસ્મ્યહમ્ ॥ 2॥

અનંતા એવ કૃષ્ણસ્ય લીલા નામપ્રવર્તિકાઃ ।
ઉક્તા ભાગવતે ગૂહાઃ પ્રકટા અપિ કુત્રચિત્ ॥ 3॥

અતસ્તાનિ પ્રવક્ષ્યામિ નામાનિ મુરવૈરિણઃ ।
સહસ્રં યૈસ્તુ પઠિતૈઃ પઠિતં સ્યાચ્છુકામૃતમ્ ॥ 4॥

કૃષ્ણનામસહસ્રસ્ય ઋષિરગ્નિર્નિરૂપિતઃ ।
ગાયત્રી ચ તથા છંદો દેવતા પુરુષોત્તમઃ ॥ 5॥

વિનિયોગઃ સમસ્તેષુ પુરુષાર્થેષુ વૈ મતઃ ।
બીજં ભક્તપ્રિયઃ શક્તિઃ સત્યવાગુચ્યતે હરિઃ ॥ 6॥

ભક્તોદ્ધરણયત્નસ્તુ મંત્રોઽત્ર પરમો મતઃ ।
અવતારિતભક્તાંશઃ કીલકં પરિકીર્તિતમ્ ॥ 7॥

અસ્ત્રં સર્વસમર્થશ્ચ ગોવિંદઃ કવચં મતમ્ ।
પુરુષો ધ્યાનમત્રોક્તઃ સિદ્ધિઃ શરણસંસ્મૃતિઃ ॥ 8॥

અધિકારલીલા
શ્રીકૃષ્ણઃ સચ્ચિદાનંદો નિત્યલીલાવિનોદકૃત્ ।
સર્વાગમવિનોદી ચ લક્ષ્મીશઃ પુરુષોત્તમઃ ॥ 9॥

આદિકાલઃ સર્વકાલઃ કાલાત્મા માયયાવૃતઃ ।
ભક્તોદ્ધારપ્રયત્નાત્મા જગત્કર્તા જગન્મયઃ ॥ 10॥

નામલીલાપરો વિષ્ણુર્વ્યાસાત્મા શુકમોક્ષદઃ ।
વ્યાપિવૈકુંઠદાતા ચ શ્રીમદ્ભાગવતાગમઃ ॥ 11॥

શુકવાગમૃતાબ્ધીંદુઃ શૌનકાદ્યખિલેષ્ટદઃ ।
ભક્તિપ્રવર્તકસ્ત્રાતા વ્યાસચિંતાવિનાશકઃ ॥ 12॥

સર્વસિદ્ધાંતવાગાત્મા નારદાદ્યખિલેષ્ટદઃ ।
અંતરાત્મા ધ્યાનગમ્યો ભક્તિરત્નપ્રદાયકઃ ॥ 13॥

મુક્તોપસૃપ્યઃ પૂર્ણાત્મા મુક્તાનાં રતિવર્ધનઃ ।
ભક્તકાર્યૈકનિરતો દ્રૌણ્યસ્ત્રવિનિવારકઃ ॥ 14॥

ભક્તસ્મયપ્રણેતા ચ ભક્તવાક્પરિપાલકઃ ।
બ્રહ્મણ્યદેવો ધર્માત્મા ભક્તાનાં ચ પરીક્ષકઃ ॥ 15॥

આસન્નહિતકર્તા ચ માયાહિતકરઃ પ્રભુઃ ।
ઉત્તરાપ્રાણદાતા ચ બ્રહ્માસ્ત્રવિનિવારકઃ ॥ 16॥

સર્વતઃ પાણવપતિઃ પરીક્ષિચ્છુદ્ધિકારણમ્ ।
ગૂહાત્મા સર્વવેદેષુ ભક્તૈકહૃદયંગમઃ ॥ 17॥

કુંતીસ્તુત્યઃ પ્રસન્નાત્મા પરમાદ્ભુતકાર્યકૃત્ ।
ભીષ્મમુક્તિપ્રદઃ સ્વામી ભક્તમોહનિવારકઃ ॥ 18॥

સર્વાવસ્થાસુ સંસેવ્યઃ સમઃ સુખહિતપ્રદઃ ।
કૃતકૃત્યઃ સર્વસાક્ષી ભક્તસ્ત્રીરતિવર્ધનઃ ॥ 19॥

સર્વસૌભાગ્યનિલયઃ પરમાશ્ચર્યરૂપધૃક્ ।
અનન્યપુરુષસ્વામી દ્વારકાભાગ્યભાજનમ્ ॥ 20॥

બીજસંસ્કારકર્તા ચ પરીક્ષિજ્જાનપોષકઃ ।
સર્વત્રપૂર્ણગુણકઃ સર્વભૂષણભૂષિતઃ ॥ 21॥

સર્વલક્ષણદાતા ચ ધૃતરાષ્ટ્રવિમુક્તિદઃ ।
સન્માર્ગરક્ષકો નિત્યં વિદુરપ્રીતિપૂરકઃ ॥ 22॥

લીલાવ્યામોહકર્તા ચ કાલધર્મપ્રવર્તકઃ ।
પાણવાનાં મોક્ષદાતા પરીક્ષિદ્ભાગ્યવર્ધનઃ ॥ 23॥

કલિનિગ્રહકર્તા ચ ધર્માદીનાં ચ પોષકઃ ।
સત્સંગજાનહેતુશ્ચ શ્રીભાગવતકારણમ્ ॥ 24॥

પ્રાકૃતાદૃષ્ટમાર્ગશ્ચ॥॥॥॥॥॥ ચોંતિનુએદ્

જ્ઞાન-સાધન-લીલા
॥॥॥॥॥॥॥॥॥॥॥॥ શ્રોતવ્યઃ સકલાગમૈઃ ।
કીર્તિતવ્યઃ શુદ્ધભાવૈઃ સ્મર્તવ્યશ્ચાત્મવિત્તમૈઃ ॥ 25॥

અનેકમાર્ગકર્તા ચ નાનાવિધગતિપ્રદઃ ।
પુરુષઃ સકલાધારઃ સત્ત્વૈકનિલયાત્મભૂઃ ॥ 26॥

સર્વધ્યેયો યોગગમ્યો ભક્ત્યા ગ્રાહ્યઃ સુરપ્રિયઃ ।
જન્માદિસાર્થકકૃતિર્લીલાકર્તા પતિઃ સતામ્ ॥ 27॥

આદિકર્તા તત્ત્વકર્તા સર્વકર્તા વિશારદઃ ।
નાનાવતારકર્તા ચ બ્રહ્માવિર્ભાવકારણમ્ ॥ 28॥

દશલીલાવિનોદી ચ નાનાસૃષ્ટિપ્રવર્તકઃ ।
અનેકકલ્પકર્તા ચ સર્વદોષવિવર્જિતઃ ॥ 29॥

સર્ગલીલા
વૈરાગ્યહેતુસ્તીર્થાત્મા સર્વતીર્થફલપ્રદઃ ।
તીર્થશુદ્ધૈકનિલયઃ સ્વમાર્ગપરિપોષકઃ ॥ 30॥

તીર્થકીર્તિર્ભક્તગમ્યો ભક્તાનુશયકાર્યકૃત્ ।
ભક્તતુલ્યઃ સર્વતુલ્યઃ સ્વેચ્છાસર્વપ્રવર્તકઃ ॥ 31॥

ગુણાતીતોઽનવદ્યાત્મા સર્ગલીલાપ્રવર્તકઃ ।
સાક્ષાત્સર્વજગત્કર્તા મહદાદિપ્રવર્તકઃ ॥ 32॥

માયાપ્રવર્તકઃ સાક્ષી માયારતિવિવર્ધનઃ ।
આકાશાત્મા ચતુર્મૂર્તિશ્ચતુર્ધા ભૂતભાવનઃ ॥ 33॥

રજઃપ્રવર્તકો બ્રહ્મા મરીચ્યાદિપિતામહઃ ।
વેદકર્તા યજ્ઞકર્તા સર્વકર્તાઽમિતાત્મકઃ ॥ 34॥

અનેકસૃષ્ટિકર્તા ચ દશધાસૃષ્ટિકારકઃ ।
યજ્ઞાંગો યજ્ઞવારાહો ભૂધરો ભૂમિપાલકઃ ॥ 35॥

સેતુર્વિધરણો જૈત્રો હિરણ્યાક્ષાંતકઃ સુરઃ ।
દિતિકશ્યપકામૈકહેતુસૃષ્ટિપ્રવર્તકઃ ॥ 36॥

દેવાભયપ્રદાતા ચ વૈકુંઠાધિપતિર્મહાન્ ।
સર્વગર્વપ્રહારી ચ સનકાદ્યખિલાર્થદઃ ॥ 37॥

સર્વાશ્વાસનકર્તા ચ ભક્તતુલ્યાહવપ્રદઃ ।
કાલલક્ષણહેતુશ્ચ સર્વાર્થજ્ઞાપકઃ પરઃ ॥ 38॥

ભક્તોન્નતિકરઃ સર્વપ્રકારસુખદાયકઃ ।
નાનાયુદ્ધપ્રહરણો બ્રહ્મશાપવિમોચકઃ ॥ 39॥

પુષ્ટિસર્ગપ્રણેતા ચ ગુણસૃષ્ટિપ્રવર્તકઃ ।
કર્દમેષ્ટપ્રદાતા ચ દેવહૂત્યખિલાર્થદઃ ॥ 40॥

શુક્લનારાયણઃ સત્યકાલધર્મપ્રવર્તકઃ ।
જ્ઞાનાવતારઃ શાંતાત્મા કપિલઃ કાલનાશકઃ ॥ 41॥

ત્રિગુણાધિપતિઃ સાંખ્યશાસ્ત્રકર્તા વિશારદઃ ।
સર્ગદૂષણહારી ચ પુષ્ટિમોક્ષપ્રવર્તકઃ ॥ 42॥

લૌકિકાનંદદાતા ચ બ્રહ્માનંદપ્રવર્તકઃ ।
ભક્તિસિદ્ધાંતવક્તા ચ સગુણજ્ઞાનદીપકઃ ॥ 43॥

આત્મપ્રદઃ પૂર્ણકામો યોગાત્મા યોગભાવિતઃ ।
જીવન્મુક્તિપ્રદઃ શ્રીમાનન્યભક્તિપ્રવર્તકઃ ॥ 44॥

કાલસામર્થ્યદાતા ચ કાલદોષનિવારકઃ ।
ગર્ભોત્તમજ્ઞાનદાતા કર્મમાર્ગનિયામકઃ ॥ 45॥

સર્વમાર્ગનિરાકર્તા ભક્તિમાર્ગૈકપોષકઃ ।
સિદ્ધિહેતુઃ સર્વહેતુઃ સર્વાશ્ચર્યૈકકારણમ્ ॥ 46॥

ચેતનાચેતનપતિઃ સમુદ્રપરિપૂજિતઃ ।
સાંખ્યાચાર્યસ્તુતઃ સિદ્ધપૂજિતઃ સર્વપૂજિતઃ ॥ 47॥

વિસર્ગલીલા
વિસર્ગકર્તા સર્વેશઃ કોટિસૂર્યસમપ્રભઃ ।
અનંતગુણગંભીરો મહાપુરુષપૂજિતઃ ॥ 48॥

અનંતસુખદાતા ચ બ્રહ્મકોટિપ્રજાપતિઃ ।
સુધાકોટિસ્વાસ્થ્યહેતુઃ કામધુક્કોટિકામદઃ ॥ 49॥

સમુદ્રકોટિગંભીરસ્તીર્થકોટિસમાહ્વયઃ ।
સુમેરુકોટિનિષ્કંપઃ કોટિબ્રહ્માંડવિગ્રહઃ ॥ 50॥

કોટ્યશ્વમેધપાપઘ્નો વાયુકોટિમહાબલઃ ।
કોટીંદુજગદાનંદી શિવકોટિપ્રસાદકૃત્ ॥ 51॥

સર્વસદ્ગુણમાહાત્મ્યઃ સર્વસદ્ગુણભાજનમ્ ।
મન્વાદિપ્રેરકો ધર્મો યજ્ઞનારાયણઃ પરઃ ॥ 52॥

આકૂતિસૂનુર્દેવેંદ્રો રુચિજન્માઽભયપ્રદઃ ।
દક્ષિણાપતિરોજસ્વી ક્રિયાશક્તિઃ પરાયણઃ ॥ 53॥

દત્તાત્રેયો યોગપતિર્યોગમાર્ગપ્રવર્તકઃ ।
અનસૂયાગર્ભરત્નમૃષિવંશવિવર્ધનઃ ॥ 54॥

ગુણત્રયવિભાગજ્ઞશ્ચતુર્વર્ગવિશારદઃ ।
નારાયણો ધર્મસૂનુર્મૂર્તિપુણ્યયશસ્કરઃ ॥ 55॥

સહસ્રકવચચ્છેદી તપઃસારો નરપ્રિયઃ ।
વિશ્વાનંદપ્રદઃ કર્મસાક્ષી ભારતપૂજિતઃ ॥ 56॥

અનંતાદ્ભુતમાહાત્મ્યો બદરીસ્થાનભૂષણમ્ ।
જિતકામો જિતક્રોધો જિતસંગો જિતેંદ્રિયઃ ॥ 57॥

ઉર્વશીપ્રભવઃ સ્વર્ગસુખદાયી સ્થિતિપ્રદઃ ।
અમાની માનદો ગોપ્તા ભગવચ્છાસ્ત્રબોધકઃ ॥ 58॥

બ્રહ્માદિવંદ્યો હંસશ્રીર્માયાવૈભવકારણમ્ ।
વિવિધાનંતસર્ગાત્મા વિશ્વપૂરણતત્પરઃ ॥ 59॥

યજ્ઞજીવનહેતુશ્ચ યજ્ઞસ્વામીષ્ટબોધકઃ ।
નાનાસિદ્ધાંતગમ્યશ્ચ સપ્તતંતુશ્ચ ષડ્ગુણઃ ॥ 60॥

પ્રતિસર્ગજગત્કર્તા નાનાલીલાવિશારદઃ ।
ધ્રુવપ્રિયો ધ્રુવસ્વામી ચિંતિતાધિકદાયકઃ ॥ 61॥

દુર્લભાનંતફલદો દયાનિધિરમિત્રહા ।
અંગસ્વામી કૃપાસારો વૈન્યો ભૂમિનિયામકઃ ॥ 62॥

ભૂમિદોગ્ધા પ્રજાપ્રાણપાલનૈકપરાયણઃ ।
યશોદાતા જ્ઞાનદાતા સર્વધર્મપ્રદર્શકઃ ॥ 63॥

પુરંજનો જગન્મિત્રં વિસર્ગાંતપ્રદર્શકઃ ।
પ્રચેતસાં પતિશ્ચિત્રભક્તિહેતુર્જનાર્દનઃ ॥ 64॥

સ્મૃતિહેતુબ્રહ્મભાવસાયુજ્યાદિપ્રદઃ શુભઃ ।
વિજયી ॥॥॥॥॥॥॥॥॥॥ ચોંતિનુએદ્

સ્થાનલીલા
॥॥ સ્થિતિલીલાબ્ધિરચ્યુતો વિજયપ્રદઃ ॥ 65॥

સ્વસામર્થ્યપ્રદો ભક્તકીર્તિહેતુરધોક્ષજઃ ।
પ્રિયવ્રતપ્રિયસ્વામી સ્વેચ્છાવાદવિશારદઃ ॥ 66॥

સંગ્યગમ્યઃ સ્વપ્રકાશઃ સર્વસંગવિવર્જિતઃ ।
ઇચ્છાયાં ચ સમર્યાદસ્ત્યાગમાત્રોપલંભનઃ ॥ 67॥

અચિંત્યકાર્યકર્તા ચ તર્કાગોચરકાર્યકૃત્ ।
શ‍ઋંગારરસમર્યાદા આગ્નીધ્રરસભાજનમ્ ॥ 68॥

નાભીષ્ટપૂરકઃ કર્મમર્યાદાદર્શનોત્સુકઃ ।
સર્વરૂપોઽદ્ભુતતમો મર્યાદાપુરુષોત્તમઃ ॥ 69॥

સર્વરૂપેષુ સત્યાત્મા કાલસાક્ષી શશિપ્રભઃ ।
મેરુદેવીવ્રતફલમૃષભો ભગલક્ષણઃ ॥ 70॥

જગત્સંતર્પકો મેઘરૂપી દેવેંદ્રદર્પહા ।
જયંતીપતિરત્યંતપ્રમાણાશેષલૌકિકઃ ॥ 71॥

શતધાન્યસ્તભૂતાત્મા શતાનંદો ગુણપ્રસૂઃ ।
વૈષ્ણવોત્પાદનપરઃ સર્વધર્મોપદેશકઃ ॥ 72॥

પરહંસક્રિયાગોપ્તા યોગચર્યાપ્રદર્શકઃ ।
ચતુર્થાશ્રમનિર્ણેતા સદાનંદશરીરવાન્ ॥ 73॥

પ્રદર્શિતાન્યધર્મશ્ચ ભરતસ્વામ્યપારકૃત્ ।
યથાવત્કર્મકર્તા ચ સંગાનિષ્ટપ્રદર્શકઃ ॥ 74॥

આવશ્યકપુનર્જન્મકર્મમાર્ગપ્રદર્શકઃ ।
યજ્ઞરૂપમૃગઃ શાંતઃ સહિષ્ણુઃ સત્પરાક્રમઃ ॥ 75॥

રહૂગણગતિજ્ઞશ્ચ રહૂગણવિમોચકઃ ।
ભવાટવીતત્ત્વવક્તા બહિર્મુખહિતે રતઃ ॥ 76॥

ગયસ્વામી સ્થાનવંશકર્તા સ્થાનવિભેદકૃત્ ।
પુરુષાવયવો ભૂમિવિશેષવિનિરૂપકઃ ॥ 77॥

જંબૂદ્વીપપતિર્મેરુનાભિપદ્મરુહાશ્રયઃ ।
નાનાવિભૂતિલીલાઢ્યો ગંગોત્પત્તિનિદાનકૃત્ ॥ 78॥

ગંગામાહાત્મ્યહેતુશ્ચ ગંગારૂપોઽતિગૂઢકૃત્ ।
વૈકુંઠદેહહેત્વંબુજન્મકૃત્ સર્વપાવનઃ ॥ 79॥

શિવસ્વામી શિવોપાસ્યો ગૂઢઃ સંકર્ષણાત્મકઃ ।
સ્થાનરક્ષાર્થમત્સ્યાદિરૂપઃ સર્વૈકપૂજિતઃ ॥ 80॥

ઉપાસ્યનાનારૂપાત્મા જ્યોતીરૂપો ગતિપ્રદઃ ।
સૂર્યનારાયણો વેદકાંતિરુજ્જ્વલવેષધૃક્ ॥ 81॥

હંસોઽંતરિક્ષગમનઃ સર્વપ્રસવકારણમ્ ।
આનંદકર્તા વસુદો બુધો વાક્પતિરુજ્જ્વલઃ ॥ 82॥

કાલાત્મા કાલકાલશ્ચ કાલચ્છેદકૃદુત્તમઃ ।
શિશુમારઃ સર્વમૂર્તિરાધિદૈવિકરૂપધૃક્ ॥ 83॥

અનંતસુખભોગાઢ્યો વિવરૈશ્વર્યભાજનમ્ ।
સંકર્ષણો દૈત્યપતિઃ સર્વાધારો બૃહદ્વપુઃ ॥ 84॥

અનંતનરકચ્છેદી સ્મૃતિમાત્રાર્તિનાશનઃ ।
સર્વાનુગ્રહકર્તા ચ ॥॥॥॥॥॥॥॥॥॥ ચોંતિનુએદ્

પોષણ-પુષ્ટિ-લીલા
॥॥॥॥॥॥॥॥ મર્યાદાભિન્નશાસ્ત્રકૃત્ ॥ 85 ॥

કાલાંતકભયચ્છેદી નામસામર્થ્યરૂપધૃક્ ।
ઉદ્ધારાનર્હગોપ્ત્રાત્મા નામાદિપ્રેરકોત્તમઃ ॥ 86॥

અજામિલમહાદુષ્ટમોચકોઽઘવિમોચકઃ ।
ધર્મવક્તાઽક્લિષ્ટવક્તા વિષ્ણુધર્મસ્વરૂપધૃક્ ॥ 87॥

સન્માર્ગપ્રેરકો ધર્તા ત્યાગહેતુરધોક્ષજઃ ।
વૈકુંઠપુરનેતા ચ દાસસંવૃદ્ધિકારકઃ ॥ 88॥

દક્ષપ્રસાદકૃદ્ધંસગુહ્યસ્તુતિવિભાવનઃ ।
સ્વાભિપ્રાયપ્રવક્તા ચ મુક્તજીવપ્રસૂતિકૃત્ ॥ 89॥

નારદપ્રેરણાત્મા ચ હર્યશ્વબ્રહ્મભાવનઃ ।
શબલાશ્વહિતો ગૂઢવાક્યાર્થજ્ઞાપનક્ષમઃ ॥ 90॥

ગૂઢાર્થજ્ઞાપનઃ સર્વમોક્ષાનંદપ્રતિષ્ઠિતઃ ।
પુષ્ટિપ્રરોહહેતુશ્ચ દાસૈકજ્ઞાતહૃદ્ગતઃ ॥ 91॥

શાંતિકર્તા સુહિતકૃત્ સ્ત્રીપ્રસૂઃ સર્વકામધુક્ ।
પુષ્ટિવંશપ્રણેતા ચ વિશ્વરૂપેષ્ટદેવતા ॥ 92॥

કવચાત્મા પાલનાત્મા વર્મોપચિતિકારણમ્ ।
વિશ્વરૂપશિરશ્છેદી ત્વાષ્ટ્રયજ્ઞવિનાશકઃ ॥ 93॥

વૃત્રસ્વામી વૃત્રગમ્યો વૃત્રવ્રતપરાયણઃ ।
વૃત્રકીર્તિર્વૃત્રમોક્ષો મઘવત્પ્રાણરક્ષકઃ ॥ 94॥

અશ્વમેધહવિર્ભોક્તા દેવેંદ્રામીવનાશકઃ ।
સંસારમોચકશ્ચિત્રકેતુબોધનતત્પરઃ ॥ 95॥

મંત્રસિદ્ધિઃ સિદ્ધિહેતુઃ સુસિદ્ધિફલદાયકઃ ।
મહાદેવતિરસ્કર્તા ભક્ત્યૈ પૂર્વાર્થનાશકઃ ॥ 96॥

દેવબ્રાહ્મણવિદ્વેષવૈમુખ્યજ્ઞાપકઃ શિવઃ ।
આદિત્યો દૈત્યરાજશ્ચ મહત્પતિરચિંત્યકૃત્ ॥ 97॥

મરુતાં ભેદકસ્ત્રાતા વ્રતાત્મા પુંપ્રસૂતિકૃત્ ।

ઊતિલીલા
કર્માત્મા વાસનાત્મા ચ ઊતિલીલાપરાયણઃ ॥ 98॥

સમદૈત્યસુરઃ સ્વાત્મા વૈષમ્યજ્ઞાનસંશ્રયઃ ।
દેહાદ્યુપાધિરહિતઃ સર્વજ્ઞઃ સર્વહેતુવિદ્ ॥ 99॥

બ્રહ્મવાક્સ્થાપનપરઃ સ્વજન્માવધિકાર્યકૃત્ ।
સદસદ્વાસનાહેતુસ્ત્રિસત્યો ભક્તમોચકઃ ॥ 100॥

હિરણ્યકશિપુદ્વેષી પ્રવિષ્ટાત્માઽતિભીષણઃ ।
શાંતિજ્ઞાનાદિહેતુશ્ચ પ્રહ્લાદોત્પત્તિકારણમ્ ॥ 101॥

દૈત્યસિદ્ધાંતસદ્વક્તા તપઃસાર ઉદારધીઃ ।
દૈત્યહેતુપ્રકટનો ભક્તિચિહ્નપ્રકાશકઃ ॥ 102॥

સદ્દ્વેષહેતુઃ સદ્દ્વેષવાસનાત્મા નિરંતરઃ ।
નૈષ્ઠુર્યસીમા પ્રહ્લાદવત્સલઃ સંગદોષહા ॥ 103॥

મહાનુભાવઃ સાકારઃ સર્વાકારઃ પ્રમાણભૂઃ ।
સ્તંભપ્રસૂતિર્નૃહરિર્નૃસિંહો ભીમવિક્રમઃ ॥ 104॥

વિકટાસ્યો લલજ્જિહ્વો નખશસ્ત્રો જવોત્કટઃ ।
હિરણ્યકશિપુચ્છેદી ક્રૂરદૈત્યનિવારકઃ ॥ 105॥

સિંહાસનસ્થઃ ક્રોધાત્મા લક્ષ્મીભયવિવર્ધનઃ ।
બ્રહ્માદ્યત્યંતભયભૂરપૂર્વાચિંત્યરૂપધૃક્ ॥ 106॥

ભક્તૈકશાંતહૃદયો ભક્તસ્તુત્યઃ સ્તુતિપ્રિયઃ ।
ભક્તાંગલેહનોદ્ધૂતક્રોધપુઙ્જઃ પ્રશાંતધીઃ ॥ 107॥

સ્મૃતિમાત્રભયત્રાતા બ્રહ્મબુદ્ધિપ્રદાયકઃ ।
ગોરૂપધાર્યમૃતપાઃ શિવકીર્તિવિવર્ધનઃ ॥ 108॥

ધર્માત્મા સર્વકર્માત્મા વિશેષાત્માઽઽશ્રમપ્રભુઃ ।
સંસારમગ્નસ્વોદ્ધર્તા સન્માર્ગાખિલતત્ત્વવાક્ ॥ 109॥

આચારાત્મા સદાચારઃ ॥॥॥॥॥॥॥॥॥ ચોંતિનુએદ્

મન્વંતરલીલા
॥॥॥॥॥॥॥॥॥॥મન્વંતરવિભાવનઃ ।
સ્મૃત્યાઽશેષાશુભહરો ગજેંદ્રસ્મૃતિકારણમ્ ॥ 110॥

જાતિસ્મરણહેત્વૈકપૂજાભક્તિસ્વરૂપદઃ ।
યજ્ઞો ભયાન્મનુત્રાતા વિભુર્બ્રહ્મવ્રતાશ્રયઃ ॥ 111॥

સત્યસેનો દુષ્ટઘાતી હરિર્ગજવિમોચકઃ ।
વૈકુંઠો લોકકર્તા ચ અજિતોઽમૃતકારણમ્ ॥ 112॥

ઉરુક્રમો ભૂમિહર્તા સાર્વભૌમો બલિપ્રિયઃ ।
વિભુઃ સર્વહિતૈકાત્મા વિષ્વક્સેનઃ શિવપ્રિયઃ ॥ 113॥

ધર્મસેતુર્લોકધૃતિઃ સુધામાંતરપાલકઃ ।
ઉપહર્તા યોગપતિર્બૃહદ્ભાનુઃ ક્રિયાપતિઃ ॥ 114॥

ચતુર્દશપ્રમાણાત્મા ધર્મો મન્વાદિબોધકઃ ।
લક્ષ્મીભોગૈકનિલયો દેવમંત્રપ્રદાયકઃ ॥ 115॥

દૈત્યવ્યામોહકઃ સાક્ષાદ્ગરુડસ્કંધસંશ્રયઃ ।
લીલામંદરધારી ચ દૈત્યવાસુકિપૂજિતઃ ॥ 116॥

સમુદ્રોન્મથનાયત્તોઽવિઘ્નકર્તા સ્વવાક્યકૃત્ ।
આદિકૂર્મઃ પવિત્રાત્મા મંદરાઘર્ષણોત્સુકઃ ॥ 117॥

શ્વાસૈજદબ્ધિવાર્વીચિઃ કલ્પાંતાવધિકાર્યકૃત્ ।
ચતુર્દશમહારત્નો લક્ષ્મીસૌભાગ્યવર્ધનઃ ॥ 118॥

ધન્વંતરિઃ સુધાહસ્તો યજ્ઞભોક્તાઽઽર્તિનાશનઃ ।
આયુર્વેદપ્રણેતા ચ દેવદૈત્યાખિલાર્ચિતઃ ॥ 119॥

બુદ્ધિવ્યામોહકો દેવકાર્યસાધનતત્પરઃ ।
સ્ત્રીરૂપો માયયા વક્તા દૈત્યાંતઃકરણપ્રિયઃ ॥ 120॥

પાયિતામૃતદેવાંશો યુદ્ધહેતુસ્મૃતિપ્રદઃ ।
સુમાલિમાલિવધકૃન્માલ્યવત્પ્રાણહારકઃ ॥ 121॥

કાલનેમિશિરશ્છેદી દૈત્યયજ્ઞવિનાશકઃ ।
ઇંદ્રસામર્થ્યદાતા ચ દૈત્યશેષસ્થિતિપ્રિયઃ ॥ 122॥

શિવવ્યામોહકો માયી ભૃગુમંત્રસ્વશક્તિદઃ ।
બલિજીવનકર્તા ચ સ્વર્ગહેતુર્વ્રતાર્ચિતઃ ॥ 123॥

અદિત્યાનંદકર્તા ચ કશ્યપાદિતિસંભવઃ ।
ઉપેંદ્ર ઇંદ્રાવરજો વામનબ્રહ્મરૂપધૃક્ ॥ 124॥

બ્રહ્માદિસેવિતવપુર્યજ્ઞપાવનતત્પરઃ ।
યાચ્ઞોપદેશકર્તા ચ જ્ઞાપિતાશેષસંસ્થિતિઃ ॥ 125॥

સત્યાર્થપ્રેરકઃ સર્વહર્તા ગર્વવિનાશકઃ ।
ત્રિવિક્રમસ્ત્રિલોકાત્મા વિશ્વમૂર્તિઃ પૃથુશ્રવાઃ ॥ 126॥

પાશબદ્ધબલિઃ સર્વદૈત્યપક્ષોપમર્દકઃ ।
સુતલસ્થાપિતબલિઃ સ્વર્ગાધિકસુખપ્રદઃ ॥ 127॥

કર્મસંપૂર્તિકર્તા ચ સ્વર્ગસંસ્થાપિતામરઃ ।
જ્ઞાતત્રિવિધધર્માત્મા મહામીનોઽબ્ધિસંશ્રયઃ ॥ 128॥

સત્યવ્રતપ્રિયો ગોપ્તા મત્સ્યમૂર્તિધૃતશ્રુતિઃ ।
શ‍ઋંગબદ્ધધૃતક્ષોણિઃ સર્વાર્થજ્ઞાપકો ગુરુઃ ॥ 129॥

ઈશાનુકથાલીલા
ઈશસેવકલીલાત્મા સૂર્યવંશપ્રવર્તકઃ ।
સોમવંશોદ્ભવકરો મનુપુત્રગતિપ્રદઃ ॥ 130॥

અંબરીષપ્રિયઃ સાધુર્દુર્વાસોગર્વનાશકઃ ।
બ્રહ્મશાપોપસંહર્તા ભક્તકીર્તિવિવર્ધનઃ ॥ 131॥

ઇક્ષ્વાકુવંશજનકઃ સગરાદ્યખિલાર્થદઃ ।
ભગીરથમહાયત્નો ગંગાધૌતાંઘ્રિપંકજઃ ॥ 132॥

બ્રહ્મસ્વામી શિવસ્વામી સગરાત્મજમુક્તિદઃ ।
ખટ્વાંગમોક્ષહેતુશ્ચ રઘુવંશવિવર્ધનઃ ॥ 133॥

રઘુનાથો રામચંદ્રો રામભદ્રો રઘુપ્રિયઃ ।
અનંતકીર્તિઃ પુણ્યાત્મા પુણ્યશ્લોકૈકભાસ્કરઃ ॥ 134॥

કોશલેંદ્રઃ પ્રમાણાત્મા સેવ્યો દશરથાત્મજઃ ।
લક્ષ્મણો ભરતશ્ચૈવ શત્રુઘ્નો વ્યૂહવિગ્રહઃ ॥ 135॥

વિશ્વામિત્રપ્રિયો દાંતસ્તાડકાવધમોક્ષદઃ ।
વાયવ્યાસ્ત્રાબ્ધિનિક્ષિપ્તમારીચશ્ચ સુબાહુહા ॥ 136॥

વૃષધ્વજધનુર્ભંગપ્રાપ્તસીતામહોત્સવઃ ।
સીતાપતિર્ભૃગુપતિગર્વપર્વતનાશકઃ ॥ 137॥

અયોધ્યાસ્થમહાભોગયુક્તલક્ષ્મીવિનોદવાન્ ।
કૈકેયીવાક્યકર્તા ચ પિતૃવાક્પરિપાલકઃ ॥ 138॥

વૈરાગ્યબોધકોઽનન્યસાત્ત્વિકસ્થાનબોધકઃ ।
અહલ્યાદુઃખહારી ચ ગુહસ્વામી સલક્ષ્મણઃ ॥ 139॥

ચિત્રકૂટપ્રિયસ્થાનો દંડકારણ્યપાવનઃ ।
શરભંગસુતીક્ષ્ણાદિપૂજિતોઽગસ્ત્યભાગ્યભૂઃ ॥ 140॥

ઋષિસંપ્રાર્થિતકૃતિર્વિરાધવધપંડિતઃ ।
છિન્નશૂર્પણખાનાસઃ ખરદૂષણઘાતકઃ ॥ 141॥

એકબાણહતાનેકસહસ્રબલરાક્ષસઃ ।
મારીચઘાતી નિયતસીતાસંબંધશોભિતઃ ॥ 142॥

સીતાવિયોગનાટ્યશ્ચ જટાયુર્વધમોક્ષદઃ ।
શબરીપૂજિતો ભક્તહનુમત્પ્રમુખાવૃતઃ ॥ 143॥

દુંદુભ્યસ્થિપ્રહરણઃ સપ્તતાલવિભેદનઃ ।
સુગ્રીવરાજ્યદો વાલિઘાતી સાગરશોષણઃ ॥ 144॥

સેતુબંધનકર્તા ચ વિભીષણહિતપ્રદઃ ।
રાવણાદિશિરશ્છેદી રાક્ષસાઘૌઘનાશકઃ ॥ 145॥

સીતાઽભયપ્રદાતા ચ પુષ્પકાગમનોત્સુકઃ ।
અયોધ્યાપતિરત્યંતસર્વલોકસુખપ્રદઃ ॥ 146॥

મથુરાપુરનિર્માતા સુકૃતજ્ઞસ્વરૂપદઃ ।
જનકજ્ઞાનગમ્યશ્ચ ઐલાંતપ્રકટશ્રુતિઃ ॥ 147॥

હૈહયાંતકરો રામો દુષ્ટક્ષત્રવિનાશકઃ ।
સોમવંશહિતૈકાત્મા યદુવંશવિવર્ધનઃ ॥ 148॥

નિરોધલીલા
પરબ્રહ્માવતરણઃ કેશવઃ ક્લેશનાશનઃ ।
ભૂમિભારાવતરણો ભક્તાર્થાખિલમાનસઃ ॥ 149॥

સર્વભક્તનિરોધાત્મા લીલાનંતનિરોધકૃત્ ।
ભૂમિષ્ઠપરમાનંદો દેવકીશુદ્ધિકારણમ્ ॥ 150॥

વસુદેવજ્ઞાનનિષ્ઠસમજીવનિવારકઃ ।
સર્વવૈરાગ્યકરણસ્વલીલાધારશોધકઃ ॥ 151॥

માયાજ્ઞાપનકર્તા ચ શેષસંભારસંભૃતિઃ ।
ભક્તક્લેશપરિજ્ઞાતા તન્નિવારણતત્પરઃ ॥ 152॥

આવિષ્ટવસુદેવાંશો દેવકીગર્ભભૂષણમ્ ।
પૂર્ણતેજોમયઃ પૂર્ણઃ કંસાધૃષ્યપ્રતાપવાન્ ॥ 153॥

વિવેકજ્ઞાનદાતા ચ બ્રહ્માદ્યખિલસંસ્તુતઃ ।
સત્યો જગત્કલ્પતરુર્નાનારૂપવિમોહનઃ ॥ 154॥

ભક્તિમાર્ગપ્રતિષ્ઠાતા વિદ્વન્મોહપ્રવર્તકઃ ।
મૂલકાલગુણદ્રષ્ટા નયનાનંદભાજનમ્ ॥ 155॥

વસુદેવસુખાબ્ધિશ્ચ દેવકીનયનામૃતમ્ ।
પિતૃમાતૃસ્તુતઃ પૂર્વસર્વવૃત્તાંતબોધકઃ ॥ 156॥

ગોકુલાગતિલીલાપ્તવસુદેવકરસ્થિતિઃ ।
સર્વેશત્વપ્રકટનો માયાવ્યત્યયકારકઃ ॥ 157॥

જ્ઞાનમોહિતદુષ્ટેશઃ પ્રપંચાસ્મૃતિકારણમ્ ।
યશોદાનંદનો નંદભાગ્યભૂગોકુલોત્સવઃ ॥ 158॥

નંદપ્રિયો નંદસૂનુર્યશોદાયાઃ સ્તનંધયઃ ।
પૂતનાસુપયઃપાતા મુગ્ધભાવાતિસુંદરઃ ॥ 159॥

સુંદરીહૃદયાનંદો ગોપીમંત્રાભિમંત્રિતઃ ।
ગોપાલાશ્ચર્યરસકૃત્ શકટાસુરખંડનઃ ॥ 160॥

નંદવ્રજજનાનંદી નંદભાગ્યમહોદયઃ ।
તૃણાવર્તવધોત્સાહો યશોદાજ્ઞાનવિગ્રહઃ ॥ 161॥

બલભદ્રપ્રિયઃ કૃષ્ણઃ સંકર્ષણસહાયવાન્ ।
રામાનુજો વાસુદેવો ગોષ્ઠાંગણગતિપ્રિયઃ ॥ 162॥

કિંકિણીરવભાવજ્ઞો વત્સપુચ્છાવલંબનઃ ।
નવનીતપ્રિયો ગોપીમોહસંસારનાશકઃ ॥ 163॥

ગોપબાલકભાવજ્ઞશ્ચૌર્યવિદ્યાવિશારદઃ ।
મૃત્સ્નાભક્ષણલીલાસ્યમાહાત્મ્યજ્ઞાનદાયકઃ ॥ 164॥

ધરાદ્રોણપ્રીતિકર્તા દધિભાંડવિભેદનઃ ।
દામોદરો ભક્તવશ્યો યમલાર્જુનભંજનઃ ॥ 165॥

બૃહદ્વનમહાશ્ચર્યો વૃંદાવનગતિપ્રિયઃ ।
વત્સઘાતી બાલકેલિર્બકાસુરનિષૂદનઃ ॥ 166॥

અરણ્યભોક્તાઽપ્યથવા બાલલીલાપરાયણઃ ।
પ્રોત્સાહજનકશ્ચૈવમઘાસુરનિષૂદનઃ ॥ 167॥

વ્યાલમોક્ષપ્રદઃ પુષ્ટો બ્રહ્મમોહપ્રવર્ધનઃ ।
અનંતમૂર્તિઃ સર્વાત્મા જંગમસ્થાવરાકૃતિઃ ॥ 168॥

બ્રહ્મમોહનકર્તા ચ સ્તુત્ય આત્મા સદાપ્રિયઃ ।
પૌગંડલીલાભિરતિર્ગોચારણપરાયણઃ ॥ 169॥

વૃંદાવનલતાગુલ્મવૃક્ષરૂપનિરૂપકઃ ।
નાદબ્રહ્મપ્રકટનો વયઃપ્રતિકૃતિસ્વનઃ ॥ 170॥

બર્હિનૃત્યાનુકરણો ગોપાલાનુકૃતિસ્વનઃ ।
સદાચારપ્રતિષ્ઠાતા બલશ્રમનિરાકૃતિઃ ॥ 171॥

તરુમૂલકૃતાશેષતલ્પશાયી સખિસ્તુતઃ ।
ગોપાલસેવિતપદઃ શ્રીલાલિતપદાંબુજઃ ॥ 172॥

ગોપસંપ્રાર્થિતફલદાનનાશિતધેનુકઃ ।
કાલીયફણિમાણિક્યરંજિતશ્રીપદાંબુજઃ ॥ 173॥

દૃષ્ટિસઙ્જીવિતાશેષગોપગોગોપિકાપ્રિયઃ ।
લીલાસંપીતદાવાગ્નિઃ પ્રલંબવધપંડિતઃ ॥ 174॥

દાવાગ્ન્યાવૃતગોપાલદૃષ્ટ્યાચ્છાદનવહ્નિપઃ ।
વર્ષાશરદ્વિભૂતિશ્રીર્ગોપીકામપ્રબોધકઃ ॥ 175॥

ગોપીરત્નસ્તુતાશેષવેણુવાદ્યવિશારદઃ ।
કાત્યાયનીવ્રતવ્યાજસર્વભાવાશ્રિતાંગનઃ ॥ 176॥

સત્સંગતિસ્તુતિવ્યાજસ્તુતવૃંદાવનાંઘ્રિપઃ ।
ગોપક્ષુચ્છાંતિસંવ્યાજવિપ્રભાર્યાપ્રસાદકૃત્ ॥ 177॥

હેતુપ્રાપ્તેંદ્રયાગસ્વકાર્યગોસવબોધકઃ ।
શૈલરૂપકૃતાશેષરસભોગસુખાવહઃ ॥ 178॥

લીલાગોવર્ધનોદ્ધારપાલિતસ્વવ્રજપ્રિયઃ ।
ગોપસ્વચ્છંદલીલાર્થગર્ગવાક્યાર્થબોધકઃ ॥ 179॥

ઇંદ્રધેનુસ્તુતિપ્રાપ્તગોવિંદેંદ્રાભિધાનવાન્ ।
વ્રતાદિધર્મસંસક્તનંદક્લેશવિનાશકઃ ॥ 180॥

નંદાદિગોપમાત્રેષ્ટવૈકુંઠગતિદાયકઃ ।
વેણુવાદસ્મરક્ષોભમત્તગોપીવિમુક્તિદઃ ॥ 181॥

સર્વભાવપ્રાપ્તગોપીસુખસંવર્ધનક્ષમઃ ।
ગોપીગર્વપ્રણાશાર્થતિરોધાનસુખપ્રદઃ ॥ 182॥

કૃષ્ણભાવવ્યાપ્તવિશ્વગોપીભાવિતવેષધૃક્ ।
રાધાવિશેષસંભોગપ્રાપ્તદોષનિવારકઃ ॥ 183॥

પરમપ્રીતિસંગીતસર્વાદ્ભુતમહાગુણઃ ।
માનાપનોદનાક્રંદગોપીદૃષ્ટિમહોત્સવઃ ॥ 184॥

ગોપિકાવ્યાપ્તસર્વાંગઃ સ્ત્રીસંભાષાવિશારદઃ ।
રાસોત્સવમહાસૌખ્યગોપીસંભોગસાગરઃ ॥ 185॥

જલસ્થલરતિવ્યાપ્તગોપીદૃષ્ટ્યભિપૂજિતઃ ।
શાસ્ત્રાનપેક્ષકામૈકમુક્તિદ્વારવિવર્ધનઃ ॥ 186॥

સુદર્શનમહાસર્પગ્રસ્તનંદવિમોચકઃ ।
ગીતમોહિતગોપીધૃક્ષંખચૂડવિનાશકઃ ॥ 187॥

ગુણસંગીતસંતુષ્ટિર્ગોપીસંસારવિસ્મૃતિઃ ।
અરિષ્ટમથનો દૈત્યબુદ્ધિવ્યામોહકારકઃ ॥ 188॥

કેશિઘાતી નારદેષ્ટો વ્યોમાસુરવિનાશકઃ ।
અક્રૂરભક્તિસંરાદ્ધપાદરેણુમહાનિધિઃ ॥ 189॥

રથાવરોહશુદ્ધાત્મા ગોપીમાનસહારકઃ ।
હ્રદસંદર્શિતાશેષવૈકુંઠાક્રૂરસંસ્તુતઃ ॥ 190॥

મથુરાગમનોત્સાહો મથુરાભાગ્યભાજનમ્ ।
મથુરાનગરીશોભાદર્શનોત્સુકમાનસઃ ॥ 191॥

દુષ્ટરંજકઘાતી ચ વાયકાર્ચિતવિગ્રહઃ ।
વસ્ત્રમાલાસુશોભાંગઃ કુબ્જાલેપનભૂષિતઃ ॥ 192॥

કુબ્જાસુરૂપકર્તા ચ કુબ્જારતિવરપ્રદઃ ।
પ્રસાદરૂપસંતુષ્ટહરકોદંડખંડનઃ ॥ 193॥

શકલાહતકંસાપ્તધનૂરક્ષકસૈનિકઃ ।
જાગ્રત્સ્વપ્નભયવ્યાપ્તમૃત્યુલક્ષણબોધકઃ ॥ 194॥

મથુરામલ્લ ઓજસ્વી મલ્લયુદ્ધવિશારદઃ ।
સદ્યઃ કુવલયાપીડઘાતી ચાણૂરમર્દનઃ ॥ 195॥

લીલાહતમહામલ્લઃ શલતોશલઘાતકઃ ।
કંસાંતકો જિતામિત્રો વસુદેવવિમોચકઃ ॥ 196॥

જ્ઞાતતત્ત્વપિતૃજ્ઞાનમોહનામૃતવાઙ્મયઃ ।
ઉગ્રસેનપ્રતિષ્ઠાતા યાદવાધિવિનાશકઃ ॥ 197॥

નંદાદિસાંત્વનકરો બ્રહ્મચર્યવ્રતે સ્થિતઃ ।
ગુરુશુશ્રૂષણપરો વિદ્યાપારમિતેશ્વરઃ ॥ 198॥

સાંદીપનિમૃતાપત્યદાતા કાલાંતકાદિજિત્ ।
ગોકુલાશ્વાસનપરો યશોદાનંદપોષકઃ ॥ 199॥

ગોપિકાવિરહવ્યાજમનોગતિરતિપ્રદઃ ।
સમોદ્ધવભ્રમરવાક્ ગોપિકામોહનાશકઃ ॥ 200॥

કુબ્જારતિપ્રદોઽક્રૂરપવિત્રીકૃતભૂગૃહઃ ।
પૃથાદુઃખપ્રણેતા ચ પાંડવાનાં સુખપ્રદઃ ॥ 201॥

દશમસ્કંધોત્તરાર્ધનામાનિ નિરોધલીલા
જરાસંધસમાનીતસૈન્યઘાતી વિચારકઃ ।
યવનવ્યાપ્તમથુરાજનદત્તકુશસ્થલિઃ ॥ 202॥

દ્વારકાદ્ભુતનિર્માણવિસ્માપિતસુરાસુરઃ ।
મનુષ્યમાત્રભોગાર્થભૂમ્યાનીતેંદ્રવૈભવઃ ॥ 203॥

યવનવ્યાપ્તમથુરાનિર્ગમાનંદવિગ્રહઃ ।
મુચુકુંદમહાબોધયવનપ્રાણદર્પહા ॥ 204॥

મુચુકુંદસ્તુતાશેષગુણકર્મમહોદયઃ ।
ફલપ્રદાનસંતુષ્ટિર્જન્માંતરિતમોક્ષદઃ ॥ 205॥

શિવબ્રાહ્મણવાક્યાપ્તજયભીતિવિભાવનઃ ।
પ્રવર્ષણપ્રાર્થિતાગ્નિદાનપુણ્યમહોત્સવઃ ॥ 206॥

રુક્મિણીરમણઃ કામપિતા પ્રદ્યુમ્નભાવનઃ ।
સ્યમંતકમણિવ્યાજપ્રાપ્તજાંબવતીપતિઃ ॥ 207॥

સત્યભામાપ્રાણપતિઃ કાલિંદીરતિવર્ધનઃ ।
મિત્રવિંદાપતિઃ સત્યાપતિર્વૃષનિષૂદનઃ ॥ 208॥

ભદ્રાવાંછિતભર્તા ચ લક્ષ્મણાવરણક્ષમઃ ।
ઇંદ્રાદિપ્રાર્થિતવધનરકાસુરસૂદનઃ ॥ 209॥

મુરારિઃ પીઠહંતા ચ તામ્રાદિપ્રાણહારકઃ ।
ષોડશસ્ત્રીસહસ્રેશઃ છત્રકુંડલદાનકૃત્ ॥ 210॥

પારિજાતાપહરણો દેવેંદ્રમદનાશકઃ ।
રુક્મિણીસમસર્વસ્ત્રીસાધ્યભોગરતિપ્રદઃ ॥ 211॥

રુક્મિણીપરિહાસોક્તિવાક્તિરોધાનકારકઃ ।
પુત્રપૌત્રમહાભાગ્યગૃહધર્મપ્રવર્તકઃ ॥ 212॥

શંબરાંતકસત્પુત્રવિવાહહતરુક્મિકઃ ।
ઉષાપહૃતપૌત્રશ્રીર્બાણબાહુનિવારકઃ ॥ 213॥

શીતજ્વરભયવ્યાપ્તજ્વરસંસ્તુતષડ્ગુણઃ ।
શંકરપ્રતિયોદ્ધા ચ દ્વંદ્વયુદ્ધવિશારદઃ ॥ 214॥

નૃગપાપપ્રભેત્તા ચ બ્રહ્મસ્વગુણદોષદૃક્ ।
વિષ્ણુભક્તિવિરોધૈકબ્રહ્મસ્વવિનિવારકઃ ॥ 215॥

બલભદ્રાહિતગુણો ગોકુલપ્રીતિદાયકઃ ।
ગોપીસ્નેહૈકનિલયો ગોપીપ્રાણસ્થિતિપ્રદઃ ॥ 216॥

વાક્યાતિગામિયમુનાહલાકર્ષણવૈભવઃ ।
પૌંડ્રકત્યાજિતસ્પર્ધઃ કાશીરાજવિભેદનઃ ॥ 217॥

કાશીનિદાહકરણઃ શિવભસ્મપ્રદાયકઃ ।
દ્વિવિદપ્રાણઘાતી ચ કૌરવાખર્વગર્વનુત્ ॥ 218॥

લાંગલાકૃષ્ટનગરીસંવિગ્નાખિલનાગરઃ ।
પ્રપન્નાભયદઃ સાંબપ્રાપ્તસન્માનભાજનમ્ ॥ 219॥

નારદાન્વિષ્ટચરણો ભક્તવિક્ષેપનાશકઃ ।
સદાચારૈકનિલયઃ સુધર્માધ્યાસિતાસનઃ ॥ 220॥

જરાસંધાવરુદ્ધેન વિજ્ઞાપિતનિજક્લમઃ ।
મંત્ર્યુદ્ધવાદિવાક્યોક્તપ્રકારૈકપરાયણઃ ॥ 221॥

રાજસૂયાદિમખકૃત્ સંપ્રાર્થિતસહાયકૃત્ ।
ઇંદ્રપ્રસ્થપ્રયાણાર્થમહત્સંભારસંભૃતિઃ ॥ 222॥

જરાસંધવધવ્યાજમોચિતાશેષભૂમિપઃ ।
સન્માર્ગબોધકો યજ્ઞક્ષિતિવારણતત્પરઃ ॥ 223॥

શિશુપાલહતિવ્યાજજયશાપવિમોચકઃ ।
દુર્યોધનાભિમાનાબ્ધિશોષબાણવૃકોદરઃ॥ 224॥

મહાદેવવરપ્રાપ્તપુરશાલ્વવિનાશકઃ ।
દંતવક્ત્રવધવ્યાજવિજયાઘૌઘનાશકઃ ॥ 225॥

વિદૂરથપ્રાણહર્તા ન્યસ્તશસ્ત્રાસ્ત્રવિગ્રહઃ ।
ઉપધર્મવિલિપ્તાંગસૂતઘાતી વરપ્રદઃ ॥ 226॥

બલ્વલપ્રાણહરણપાલિતર્ષિશ્રુતિક્રિયઃ ।
સર્વતીર્થાઘનાશાર્થતીર્થયાત્રાવિશારદઃ ॥ 227॥

જ્ઞાનક્રિયાવિભેદેષ્ટફલસાધનતત્પરઃ ।
સારથ્યાદિક્રિયાકર્તા ભક્તવશ્યત્વબોધકઃ ॥ 228॥

સુદામારંકભાર્યાર્થભૂમ્યાનીતેંદ્રવૈભવઃ ।
રવિગ્રહનિમિત્તાપ્તકુરુક્ષેત્રૈકપાવનઃ ॥ 229॥

નૃપગોપીસમસ્તસ્ત્રીપાવનાર્થાખિલક્રિયઃ ।
ઋષિમાર્ગપ્રતિષ્ઠાતા વસુદેવમખક્રિયઃ ॥ 230॥

વસુદેવજ્ઞાનદાતા દેવકીપુત્રદાયકઃ ।
અર્જુનસ્ત્રીપ્રદાતા ચ બહુલાશ્વસ્વરૂપદઃ ॥ 231॥

શ્રુતદેવેષ્ટદાતા ચ સર્વશ્રુતિનિરૂપિતઃ ।
મહાદેવાદ્યતિશ્રેષ્ઠો ભક્તિલક્ષણનિર્ણયઃ ॥ 232॥

વૃકગ્રસ્તશિવત્રાતા નાનાવાક્યવિશારદઃ ।
નરગર્વવિનાશાર્થહૃતબ્રાહ્મણબાલકઃ ॥ 233॥

લોકાલોકપરસ્થાનસ્થિતબાલકદાયકઃ ।
દ્વારકાસ્થમહાભોગનાનાસ્ત્રીરતિવર્ધનઃ ॥ 234॥

મનસ્તિરોધાનકૃતવ્યગ્રસ્ત્રીચિત્તભાવિતઃ ।

મુક્તિલીલા
મુક્તિલીલાવિહરણો મૌશલવ્યાજસંહૃતિઃ ॥ 235॥

શ્રીભાગવતધર્માદિબોધકો ભક્તિનીતિકૃત્ ।
ઉદ્ધવજ્ઞાનદાતા ચ પંચવિંશતિધા ગુરુઃ ॥ 236॥

આચારભક્તિમુક્ત્યાદિવક્તા શબ્દોદ્ભવસ્થિતિઃ ।
હંસો ધર્મપ્રવક્તા ચ સનકાદ્યુપદેશકૃત્ ॥ 237॥

ભક્તિસાધનવક્તા ચ યોગસિદ્ધિપ્રદાયકઃ ।
નાનાવિભૂતિવક્તા ચ શુદ્ધધર્માવબોધકઃ ॥ 238॥

માર્ગત્રયવિભેદાત્મા નાનાશંકાનિવારકઃ ।
ભિક્ષુગીતાપ્રવક્તા ચ શુદ્ધસાંખ્યપ્રવર્તકઃ ॥ 239॥

મનોગુણવિશેષાત્મા જ્ઞાપકોક્તપુરૂરવાઃ ।
પૂજાવિધિપ્રવક્તા ચ સર્વસિદ્ધાંતબોધકઃ ॥ 240॥

લઘુસ્વમાર્ગવક્તા ચ સ્વસ્થાનગતિબોધકઃ ।
યાદવાંગોપસંહર્તા સર્વાશ્ચર્યગતિક્રિયઃ ॥ 241॥

આશ્રયલીલા
કાલધર્મવિભેદાર્થવર્ણનાશનતત્પરઃ ।
બુદ્ધો ગુપ્તાર્થવક્તા ચ નાનાશાસ્ત્રવિધાયકઃ ॥ 242॥

નષ્ટધર્મમનુષ્યાદિલક્ષણજ્ઞાપનોત્સુકઃ ।
આશ્રયૈકગતિજ્ઞાતા કલ્કિઃ કલિમલાપહઃ ॥ 243॥

શાસ્ત્રવૈરાગ્યસંબોધો નાનાપ્રલયબોધકઃ ।
વિશેષતઃ શુકવ્યાજપરીક્ષિજ્જ્ઞાનબોધકઃ ॥ 244॥

શુકેષ્ટગતિરૂપાત્મા પરીક્ષિદ્દેહમોક્ષદઃ ।
શબ્દરૂપો નાદરૂપો વેદરૂપો વિભેદનઃ ॥ 245॥

વ્યાસઃ શાખાપ્રવક્તા ચ પુરાણાર્થપ્રવર્તકઃ ।
માર્કંડેયપ્રસન્નાત્મા વટપત્રપુટેશયઃ ॥ 246॥

માયાવ્યાપ્તમહામોહદુઃખશાંતિપ્રવર્તકઃ ।
મહાદેવસ્વરૂપશ્ચ ભક્તિદાતા કૃપાનિધિઃ ॥ 247॥

આદિત્યાંતર્ગતઃ કાલઃ દ્વાદશાત્મા સુપૂજિતઃ ।
શ્રીભાગવતરૂપશ્ચ સર્વાર્થફલદાયકઃ ॥ 248॥

ઇતીદં કીર્તનીયસ્ય હરેર્નામસહસ્રકમ્ ।
પંચસપ્તતિવિસ્તીર્ણં પુરાણાંતરભાષિતમ્ ॥ 249॥

ય એતત્પ્રાતરુત્થાય શ્રદ્ધાવાન્ સુસમાહિતઃ ।
જપેદર્થાહિતમતિઃ સ ગોવિંદપદં લભેત્ ॥ 250॥

સર્વધર્મવિનિર્મુક્તઃ સર્વસાધનવર્જિતઃ ।
એતદ્ધારણમાત્રેણ કૃષ્ણસ્ય પદવીં વ્રજેત્ ॥ 251॥

હર્યાવેશિતચિત્તેન શ્રીભાગવતસાગરાત્ ।
સમુદ્ધૃતાનિ નામાનિ ચિંતામણિનિભાનિ હિ ॥ 252॥

કંઠસ્થિતાન્યર્થદીપ્ત્યા બાધંતેઽજ્ઞાનજં તમઃ ।
ભક્તિં શ્રીકૃષ્ણદેવસ્ય સાધયંતિ વિનિશ્ચિતમ્ ॥ 253॥

કિંબહૂક્તેન ભગવાન્ નામભિઃ સ્તુતષડ્ગુણઃ ।
આત્મભાવં નયત્યાશુ ભક્તિં ચ કુરુતે દૃઢામ્ ॥ 254॥

યઃ કૃષ્ણભક્તિમિહ વાંછતિ સાધનૌઘૈર્-
નામાનિ ભાસુરયશાંસિ જપેત્સ નિત્યમ્ ।
તં વૈ હરિઃ સ્વપુરુષં કુરુતેઽતિશીઘ્રમ્-
આત્માર્પણં સમધિગચ્છતિ ભાવતુષ્ટઃ ॥ 255॥

શ્રીકૃષ્ણ કૃષ્ણસખ વૃષ્ણિવૃષાવનિધ્રુગ્-
રાજન્યવંશદહનાનપવર્ગવીર્ય ।
ગોવિંદ ગોપવનિતાવ્રજભૃત્યગીત
તીર્થશ્રવઃ શ્રવણમંગલ પાહિ ભૃત્યાન્ ॥ 256॥

॥ ઇતિ શ્રીભાગવતસારસમુચ્ચયે વૈશ્વાનરોક્તં
શ્રીવલ્લભાચાર્યવિરચિતં
શ્રીપુરુષોત્તમસહસ્રનામસ્તોત્રં સંપૂર્ણમ્ ॥

sree purushottama sahasra nama stotram in gujarati