త్రిపురసుందర్యష్టకం

(ఈ అష్టకాన్ని పఠించడం వల్ల వాక్శుద్ధి (మాట తీరు మెరుగుపడటం), కళలయందు ప్రావీణ్యం, మానసిక ప్రశాంతత మరియు అమ్మవారి నిరంతర రక్షణ కలుగుతాయి.)

కదంబవనచారిణీం మునికదంబకాదంబినీం
నితంబజితభూధరాం సురనితంబినీసేవితామ్ |
నవాంబురుహలోచనామభినవాంబుదశ్యామలాం
త్రిలోచనకుటుంబినీం త్రిపురసుందరీమాశ్రయే || ౧ ||

కదంబ వనంలో విహరించే దానా (కదంబవనచారిణీమ్), మునులనే కదంబ వృక్షాలకు అమృత వర్షాన్ని కురిపించే మేఘమాల వంటి దానా (మునికదంబ కాదంబినీమ్), పర్వతాల వంటి ఘనమైన రూపము కలదానా, దేవతా స్త్రీలచే (సుర నితంబినీ) సేవింపబడే దానా, కొత్తగా వికసించిన పద్మముల వంటి కన్నులు కలదానా (నవాంబురుహ లోచనామ్), కొత్త మేఘం వలె నల్లని (శ్యామల) వర్ణము కలదానా మరియు ముక్కంటి (శివుని) భార్యవైన ఓ త్రిపురసుందరీ! నిన్ను నేను ఆశ్రయిస్తున్నాను.

కదంబవనవాసినీం కనకవల్లకీధారిణీం
మహార్హమణిహారిణీం ముఖసముల్లసద్వారుణీమ్ |
దయావిభవకారిణీం విశదరోచనాచారిణీం
త్రిలోచనకుటుంబినీం త్రిపురసుందరీమాశ్రయే || ౨ ||

కదంబ వనంలో నివసించే దానా, బంగారు వీణను (కనక వల్లకీ) ధరించిన దానా, అమూల్యమైన రత్న హారములను అలంకరించుకున్న దానా, ముఖమున ఆనంద పారవశ్యము ఉట్టిపడే దానా, అపారమైన దయా వైభవాన్ని ప్రసాదించే దానా, ప్రకాశవంతమైన కన్నుల కాంతితో విహరించే దానా మరియు శివుని కుటుంబినివైన ఓ త్రిపురసుందరీ! నిన్ను నేను శరణు వేడుతున్నాను.

కదంబవనశాలయా కుచభరోల్లసన్మాలయా
కుచోపమితశైలయా గురుకృపాలసద్వేలయా |
మదారుణకపోలయా మధురగీతవాచాలయా
కయాపి ఘననీలయా కవచితా వయం లీలయా || ౩ ||

కదంబ వనమే నివాసముగా కలది, వక్షస్థలమున ప్రకాశించే మాలలు ధరించినది, పర్వతములతో పోల్చదగిన ఘనమైన రూపము కలది, గొప్పదైన కృప (దయా) అనే సముద్రపు పొంగు వంటిది, ఆనందంతో ఎర్రబడిన చెక్కిళ్లు కలది (మదారుణ కపోలయా), మధురమైన గీతములతో అలరించే మాటలు కలది (మధుర గీత వాచాలయా) మరియు మేఘము వలె నల్లని వర్ణము కలిగిన ఏ ఒక దివ్య శక్తి (కయాపి) చేత మేమందరము లీలామాత్రముగా రక్షింపబడుతున్నామో (కవచితా), అట్టి దేవికి నమస్కారము.

కదంబవనమధ్యగాం కనకమండలోపస్థితాం
షడంబురుహవాసినీం సతతసిద్ధసౌదామినీమ్ |
విడంబితజపారుచిం వికచచంద్రచూడామణిం
త్రిలోచనకుటుంబినీం త్రిపురసుందరీమాశ్రయే || ౪ ||

కదంబ వనం మధ్యలో విహరించే దానా, బంగారు చక్రము (శ్రీచక్రము) పై అధిష్ఠించి ఉన్నదానా (కనకమండల ఉపస్థితామ్), శరీరంలోని ఆరు చక్రాలనే పద్మములలో నివసించే దానా (షడంబురుహ వాసినీమ్), సిద్ధ పురుషుల హృదయాలలో నిరంతరం మెరిసే మెరుపు తీగ వంటి దానా (సతత సిద్ధ సౌదామినీమ్), జపాపుష్పం (దాసాని పువ్వు) వంటి ఎర్రని కాంతి కలదానా, వికసించిన చంద్రుడిని శిరోభూషణముగా ధరించిన దానా మరియు ముక్కంటి (శివుని) భార్యవైన ఓ త్రిపురసుందరీ! నిన్ను ఆశ్రయిస్తున్నాను.

కుచాంచితవిపంచికాం కుటిలకుంతలాలంకృతాం
కుశేశయనివాసినీం కుటిలచిత్తవిద్వేషిణీమ్ |
మదారుణవిలోచనాం మనసిజారిసమ్మోహినీం
మతంగమునికన్యకాం మధురభాషిణీమాశ్రయే || ౫ ||

తన వక్షస్థలమున వీణను (విపంచికామ్) ఆనించి ధరించిన దానా, నల్లని వంకరలు తిరిగిన ముంగురులతో అలంకరింపబడిన దానా (కుటిల కుంతలాలంకృతామ్), పద్మమున నివసించే దానా, దుష్ట బుద్ధి కలవారిని ద్వేషించే దానా (కుటిలచిత్త విద్వేషిణీమ్), ఆనంద పారవశ్యంతో ఎర్రబడిన కన్నులు కలదానా, మన్మథుని శత్రువైన శివుడినే మోహింపజేసే దానా, మతంగ మహర్షి పుత్రికవైన (మతంగ మునికన్యకామ్) మధురంగా మాట్లాడే ఓ శ్యామలా దేవి! నిన్ను ఆశ్రయిస్తున్నాను.

స్మరేత్ప్రథమపుష్పిణీం రుధిరబిందునీలాంబరాం
గృహీతమధుపాత్రికాం మదవిఘూర్ణనేత్రాంచలామ్ |
ఘనస్తనభరోన్నతాం గలితచూలికాం శ్యామలాం
త్రిలోచనకుటుంబినీం త్రిపురసుందరీమాశ్రయే || ౬ ||

నవ యవ్వనవతిగా ప్రకాశించే దానా, ఎర్రని కాంతి గల బిందువులతో కూడిన నీలవర్ణ వస్త్రాన్ని ధరించిన దానా (రుధిరబిందు నీలాంబరామ్), చేతిలో మధుపాత్రను (ఆనంద రస పాత్రను) ధరించిన దానా, పరవశముతో తిరుగుతున్న కనుచూపులు కలదానా, ఘనమైన రూపము కలదానా, విడివడిన జుట్టుముడితో (ముంగురులతో) విలసిల్లే శ్యామల వర్ణము కలదానా మరియు శివుని భార్యవైన ఓ త్రిపురసుందరీ! నిన్ను మనస్సులో ధ్యానిస్తున్నాను (స్మరేత్).

సకుంకుమవిలేపనామలకచుంబికస్తూరికాం
సమందహసితేక్షణాం సశరచాపపాశాంకుశామ్ |
అశేషజనమోహినీమరుణమాల్యభూషాంబరాం
జపాకుసుమభాసురాం జపవిధౌ స్మరామ్యంబికామ్ || ౭ ||

శరీరమంతా కుంకుమ పూతతో మెరిసిపోయే దానా (సకుంకుమ విలేపనామ్), నుదుటిపై ఉన్న ముంగురులను తాకుతున్న కస్తూరి తిలకము కలదానా, చిరునవ్వుతో కూడిన కన్నులు కలదానా, చేతులలో బాణము, విల్లు, పాశము మరియు అంకుశమును ధరించిన దానా (సశర చాప పాశాంకుశామ్), సకల లోకాలను తన సౌందర్యంతో మోహింపజేసే దానా, ఎర్రని మాలలు, ఎర్రని ఆభరణాలు మరియు ఎర్రని వస్త్రములు ధరించిన దానా, జపాపుష్పం (దాసాని పువ్వు) వలె ఎర్రని కాంతితో ప్రకాశించే ఆ జగన్మాతను (అంబికామ్) నా జప సమయములో (జపవిధౌ) స్మరిస్తున్నాను.

పురందరపురంధ్రికాచికురబంధసైరంధ్రికాం
పితామహపతివ్రతాపటుపటీరచర్చారతామ్ |
ముకుందరమణీమణీలసదలంక్రియాకారిణీం
భజామి భువనాంబికాం సురవధూటికాచేటికామ్ || ౮ ||

ఇంద్రుని భార్య (శచీదేవి) ఎవరికి జుట్టు ముడి వేసే పనికత్తె (సైరంధ్రికా) వలె సేవ చేస్తోందో, బ్రహ్మదేవుని భార్య సరస్వతీ దేవి ఎవరికి గంధము పూయడంలో (పటీర చర్చా) నిమగ్నమై ఉందో, విష్ణుమూర్తి భార్య లక్ష్మీదేవి ఎవరికి రత్నాభరణములతో అలంకారము చేస్తోందో, దేవతా స్త్రీలందరూ ఎవరికి పరిచారికల (చేటికామ్) వలె సేవలు చేస్తున్నారో, అట్టి ముల్లోకాలకు తల్లియైన (భువనాంబికామ్) త్రిపురసుందరిని నేను సేవిస్తున్నాను (భజామి).

ఇతి శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్యస్య శ్రీగోవిందభగవత్పూజ్యపాదశిష్యస్య శ్రీమచ్ఛంకరభగవతః కృతౌ త్రిపురసుందర్యష్టకమ్ |